Onderwijs

Steenwijk en Steenwijkerwold kennen een lange en bijzondere onderwijsgeschiedenis. Voor gedetailleerde informatie hierover wordt verwezen naar de verschillende scholen en dorpen en naar de daarbij vermelde literatuur.

Van 1295-1580 had Steenwijk een kapittelschool voor de opleiding van geestelijken, later ook voor andere jongens van welgestelde ouders uit de stad en verre omgeving. Na de hervorming kwam er in 1592 een stadsschool, geleid en beheerd door de magistraat (stadsbestuur). Wegens de ernstig vervallen toestand werd deze in 1627 vervangen door een nieuw gebouw, de Latijnse School aan de tegenwoordige Scholestraat. Na de dood van de rector in 1748, vervielen de lessen in Latijn en werd de school weer gewoon stadsschool. Voor voortgezet onderwijs moest men sindsdien naar Franeker, Groningen of Harderwijk. In de 18^e eeuw werd aan de stadsschool ook les in Frans gegeven, vanwaar de naam Franse School.

Vooral na invoering van de nationale schoolwet van 1806 werd zeer veel verbeterd aan de organisatie, opleiding en huisvesting van het onderwijs. Sinds 1808 telde de stad drie lagere scholen, aangeduid als 1^e, 2^e en 3^e School, in 1832 geleid door resp. Johan Laurens de Leeuw, Arp Dekker en Machiel Spanjaard. In het midden van de 19^e eeuw had Steenwijk twee Franse Scholen, één voor jongens en één voor meisjes, twee stadsburgerscholen, een armenschool en twee bewaarscholen. Buiten de stad waren er sinds de 17^e eeuw al scholen in Eesveen, Kallenkote, Kerkbuurt, Muggenbeet en Zuidveen; in de 18^e eeuw kregen ook Nederland en Wetering en in de 19^e eeuw Baars, Basse en Onna een eigen school. In Willemsoord stichtte de Maatschappij van Weldadigheid in 1820 een drieklassige school, waar ook kwekelingen werden opgeleid. Van 1838-1888 was er een joodse school op De Pol en in 1846 kwam er een joodse school annex christelijke school in de Gasthuisstraat. In 1857 werd de voormalige Franse School in de Oosterstraat omgedoopt tot School A. Deze school, met ULO-opleiding, verhuisde in 1909 naar een nieuw gebouw in de Stationsstraat.

In 1875 verrees, aan de Kornputsingel, de stadsburgerschool School B, ook Walschool geheten. Deze verhuisde in 1921 naar een nieuw onderkomen aan de Paardenmarkt. In 1881 kwam er een nieuwe ‘armenschool’ aan de Onnastraat: School C. In 1875 kwam er een Rooms Katholieke school in Gelderingen. Van 1877-1920 kende Steenwijk een Rijks Normaalschool. Deze diende voor de opleiding tot onderwijzer en was ondergebracht in de Franse School in de Oosterstraat.

In de 20^e eeuw vonden zeer vele veranderingen in het onderwijs plaats. Zo kwamen tot stand: in 1903 de Ambachtsschool aan de Stationsstraat, in 1909 de Rijks HBS aan de Noordwal, in 1922 de School met den Bijbel in Kerkbuurt en de Rooms Katholieke school in de Molenstraat, in 1923 de Landbouwhuishoudschool, in 1929 de Lagere Landbouwschool en op 1 maart 1960 de burgemeester-voetelinkschool/" class="wpws-internal-link" title="Burgemeester Voetelinkschool">Burgemeester Voetelinkschool, een speciale school voor basisonderwijs. Voor een gedetailleerde beschrijving van het onderwijs en de scholen in de vorige eeuw wordt verwezen naar: G.M. Laar. Wie is er niet op school geweest? (in: SW p13-55 en 432-433).