Sint Clemenstoren

Uit Lexicon Steenwijks verleden (2025)

(Ook: Steenwijker Toren): toren behorende bij de Grote- of Sint Clemenskerk; rijksmonument, gemeentelijk eigendom. Werd gebouwd ter vervanging van de oude romaanse tufstenen toren die in de eerste helft van de 15e eeuw werd afgebroken toen de kerk in westelijke richting aanzienlijk werd uitgebreid. De eerste steen van deze nieuwe toren werd in 1466 gelegd door Claes ter Maeth, deken van de Sint Clemenskerk. De nieuwe bakstenen toren, gebouwd in de stijl van de Westfaalse late gotiek, kwam in 1511 gereed. Al in 1558 woei de zeer hoge spits eraf. De toren werd sindsdien afgedekt door een stompe kap (een ‘gedrukte piramide’) die in 1914 door de firma Aberson werd vervangen door de huidige spits. Deze is 34 m hoog en werd, evenals de balustrade en vier hoektorentjes, ontworpen door W.A.M. te Riele. Op de derde verdieping bevindt zich een hoogreservoir van 150 m3 voor de in 1905 aangelegde waterleiding. Op 20 april 1943 werden de klokken op last van de bezetter uit de toren gehaald. In 1966 werd een automatische luidinstallatie in gebruik genomen; voorheen werd met handkracht geluid. In de periode 1999-2005 werd de toren grondig gerestaureerd. Deze is, met een hoogte van 86 m, de tiende hoogste kerktoren van Nederland. Aan de basis meet de toren 11 bij 11 m; de muurdikte bedraagt daar 2.80 m. In juli en augustus is de toren op woensdag, vrijdag en zaterdag opengesteld voor beklimming (tot de trans, 226 treden, 52 m boven NAP). Op 14 juni 2023 vond in het Luxor Theater de première plaats van de film De Steenwijker Toren, een co-productie van Kobie Storm en de HVSeO.[1][2][3][4][5]

Bronnen en referenties

  1. [1] HM 2001 n1 t/m  HM 2004 n2
  2. [2] HM 2008 n3 p74-84
  3. [3] HM 2009 n2 p19-32
  4. [4] SO p27
  5. [5] SV p325-327